Tim Mạch Lâm SàngESC 2024 / AHA 2023 Guidelines

Thang Điểm CHA₂DS₂-VASc

Đánh giá nguy cơ đột quỵ thiếu máu não cục bộ & thuyên tắc huyết khối ở bệnh nhân Rung nhĩ (Atrial Fibrillation) không do bệnh van tim để quyết định chỉ định thuốc chống đông đường uống (DOAC/VKA).

Tình huống mẫu:

Các Tiêu Chí Đánh Giá Lâm Sàng

1. Giới tính (Sex Category)0 điểm (Nam)

2. Độ tuổi (Age)0 điểm (<65 tuổi)

3. Bệnh lý đồng mắc & Tiền sử biến cố

C: Congestive Heart Failure (Suy tim sung huyết)+1 điểm

Bệnh nhân có triệu chứng suy tim lâm sàng hoặc có bằng chứng suy giảm chức năng tâm thu thất trái (LVEF ≤ 40%).

H: Hypertension (Tăng huyết áp)+1 điểm

Huyết áp lúc nghỉ > 140/90 mmHg ở ít nhất 2 lần đo hoặc đang được điều trị bằng thuốc hạ áp liên tục.

S₂: Stroke / TIA / Thromboembolism (Đột quỵ / TIA)+2 điểm

Tiền sử từng bị đột quỵ thiếu máu cục bộ, cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) hoặc thuyên tắc huyết khối mạch hệ thống.

V: Vascular Disease (Bệnh lý mạch máu)+1 điểm

Tiền sử Nhồi máu cơ tim (MI), bệnh động mạch ngoại biên (PAD) hoặc mảng xơ vữa phức tạp quai động mạch chủ.

D: Diabetes Mellitus (Đái tháo đường)+1 điểm

Đang điều trị bằng Insulin, thuốc hạ đường huyết đường uống hoặc đường huyết đói ≥ 126 mg/dL (7.0 mmol/L).

Tổng Điểm CHA₂DS₂-VAScNguy cơ thấp (Low Risk)

0/ 9 điểm

Điểm hiệu chỉnh theo giới (Nam): 0 điểm bệnh lý

Nguy cơ đột quỵ/năm:

0.2% - 0.3%

KHÔNG KHUYẾN CÁO KHÁNG ĐÔNG

Không cần dùng thuốc chống đông đường uống (OAC) hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu (Aspirin/Clopidogrel) nhằm mục đích phòng ngừa đột quỵ do rung nhĩ.

Mức khuyến cáo: Class III (Không có lợi ích, tăng nguy cơ xuất huyết)

Lưu ý: Tái đánh giá định kỳ sau 4-6 tháng hoặc khi có thay đổi tình trạng lâm sàng (xuất hiện thêm bệnh nền).

Hướng Dẫn & Ghi Chú Lâm Sàng Chuyên Môn

1. Lựa chọn thuốc chống đông (NOAC vs VKA)

NOAC/DOAC (Apixaban, Rivaroxaban, Dabigatran, Edoxaban) được ưu tiên hơn Warfarin vì giảm nguy cơ xuất huyết nội sọ và không cần xét nghiệm INR định kỳ. Chỉ dùng Warfarin khi bệnh nhân có van tim cơ học hoặc hẹp van 2 lá mức độ vừa-nặng.

2. Giới tính Nữ (Sex Category)

Giới tính nữ là yếu tố điều chỉnh nguy cơ hơn là yếu tố nguy cơ độc lập. Nữ giới không có yếu tố nguy cơ nào khác (CHA₂DS₂-VASc = 1 chỉ do giới tính) được xem là nguy cơ thấp và KHÔNG có chỉ định dùng thuốc chống đông.

3. Đánh giá nguy cơ xuất huyết (HAS-BLED)

Trước khi khởi trị thuốc chống đông, nên đánh giá thang điểm HAS-BLED. Điểm HAS-BLED cao (≥ 3) không phải là chống chỉ định dùng OAC mà là tín hiệu cần giải quyết các yếu tố nguy cơ xuất huyết có thể can thiệp được và theo dõi sát hơn.